കുറി പൊതുവായി രണ്ടു തരത്തിലുണ്ട്. ഒന്നാമത്തേത് പണം ഉൾപ്പെട്ട കുറി. രണ്ടാമത്തേത് പണം ഉൾപ്പെടാതെ, കാര്യങ്ങൾ തീരുമാനിക്കുന്നതിനായി മാത്രം നടത്തുന്ന നറുക്കെടുപ്പ്.
പണം ഉൾപ്പെട്ട കുറിയുടെ ഒരു സാധാരണ രൂപം ഇങ്ങനെയാണ്: ഒരു കൂട്ടം ആളുകൾ ചേർന്ന് ഓരോ മാസവും നിശ്ചിത തുക വീതം സമാഹരിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അംഗങ്ങളുടെ പേരുകൾ എഴുതി നറുക്കെടുപ്പ് നടത്തുന്നു. നറുക്കിൽ ആരുടെ പേരാണോ വരുന്നത്, ആ മാസം സമാഹരിച്ച മുഴുവൻ തുകയും ആ വ്യക്തിക്ക് നൽകുന്നു.
അടുത്ത മാസം വീണ്ടും എല്ലാവരും തുക അടക്കുന്നു. എന്നാൽ, നേരത്തെ തുക ലഭിച്ച വ്യക്തിയുടെ പേര് ഒഴിവാക്കി ബാക്കിയുള്ളവരുടെ പേരുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി വീണ്ടും നറുക്കെടുപ്പ് നടത്തുന്നു. ഇങ്ങനെ ഓരോ മാസവും ഒരാൾക്ക് തുക നൽകി, അവസാന അംഗത്തിനും തുക കിട്ടുന്നതുവരെ ഇത് തുടരുന്നു.
ഉദാഹരണത്തിന്, 20 അംഗങ്ങളുള്ള ഒരു സംഘത്തിൽ ഓരോ മാസവും 10,000 രൂപ വീതം സമാഹരിക്കുന്നു എന്ന് കരുതുക. അപ്പോൾ നറുക്കെടുപ്പിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന വ്യക്തിക്ക് ഒരുമിച്ച് രണ്ട് ലക്ഷം രൂപ ലഭിക്കും. ഒരാൾക്ക് ഇത്ര വലിയ തുക ഒറ്റയ്ക്ക് സമ്പാദിക്കാൻ പ്രയാസമായേക്കാം. എന്നാൽ, പരസ്പര സഹകരണത്തോടെ കൂട്ടായ്മയായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ അത് സാധ്യമാകുന്നു.
ഈ തുക സമാഹരിക്കുകയും കുറി നടത്തുകയും ചെയ്യാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം സംഘത്തിലെ ഒരാൾ ഏറ്റെടുക്കുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ പുറത്ത് നിന്ന് മറ്റൊരാളെ ഏൽപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യാം. പലപ്പോഴും, കുറി നടത്തിപ്പുകാരന് അംഗങ്ങൾ ചെറിയൊരു തുക ഉപഹാരമായി നൽകാറുണ്ട്. ഇത് നിർബന്ധ നിബന്ധനയല്ലാതെ, നടത്തിപ്പിനും അധ്വാനത്തിനുമുള്ള പ്രതിഫലമായി നൽകുന്നതാണെങ്കിൽ പ്രശ്നമില്ല.
ഇത്തരത്തിൽ, ലാഭലക്ഷ്യമില്ലാതെ പരസ്പര സഹായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരു തുക സമാഹരിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശത്തോടെ നടത്തുന്ന കുറി ഇസ്ലാമികമായി അനുവദനീയമാണെന്ന് കർമശാസ്ത്ര പണ്ഡിതന്മാർ വിശദീകരിക്കുന്നു.
ഓരോ അംഗവും നൽകുന്ന തുക, കുറി നടത്തിപ്പുകാരന്റെ കൈയിൽ ഒരു സൂക്ഷിപ്പ് എന്ന നിലയിൽ കണക്കാക്കാം. പിന്നീട് നറുക്കെടുപ്പിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന ആളിന് ആ തുക കൈമാറുന്നു.
അല്ലെങ്കിൽ, ഇത് ഒരു വക്കാലത്ത് (പ്രതിനിധി നിയമനം) എന്ന നിലയിലും കാണാം. അതായത്, 'നറുക്കെടുപ്പിൽ ആർക്കാണോ തുക ലഭിക്കേണ്ടത്, അവർക്കു ഈ തുക കൈമാറാൻ നിങ്ങളെ ഞാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തുന്നു' എന്ന ഉദ്ദേശം.
എന്നാൽ, കുറി നടത്തുന്ന വ്യക്തിക്കോ സ്ഥാപനത്തിനോ നൽകുന്ന തുക നിർബന്ധ നിബന്ധനയാകരുത്. അംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് തുക ശേഖരിക്കുകയും ഇടപാടുകൾ ക്രമീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അധ്വാനത്തിനുള്ള പ്രതിഫലമായി അത് കണക്കാക്കുന്നതിൽ തെറ്റില്ല.
ലേലക്കുറി
ഈ രീതിയിലുള്ള സഹകരണ കുറി സംവിധാനങ്ങൾ വ്യക്തികൾക്ക് വലിയൊരു തുക സമാഹരിക്കാൻ സഹായകരമാകുന്നു. അതുപോലെ, ചില സ്ഥാപനങ്ങളും സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഇത്തരം കുറി പദ്ധതികൾ സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ കുറി ലഭിക്കുന്നവർ പിന്നീട് ബാക്കി മാസങ്ങളിലും തുക അടച്ചു കൊണ്ടിരിക്കണം. അവസാന അംഗത്തിനും തുക ലഭിക്കുന്നതോടെ കുറി സമാപിക്കുന്നു.
എന്നാൽ, ഇത്തരത്തിലുള്ള അനുവദനീയമായ സഹകരണ കുറികൾ ഇന്ന് അപൂർവമാണ്. പകരം, ആധുനിക സാമ്പത്തിക രംഗത്ത് കൂടുതൽ വ്യാപകമായിരിക്കുന്നത് “ലേലക്കുറി” സംവിധാനങ്ങളാണ്. നിരവധി സ്വകാര്യ ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ സാമ്പത്തിക ലാഭം ലക്ഷ്യമാക്കി ഇത്തരം ലേലക്കുറികൾ നടത്തുന്നു.
ഇവയുടെ പുറംരൂപം സാധാരണ കുറിപോലെ തന്നെയാണ്. ആളുകൾ മാസാന്തം തുക സമാഹരിക്കുന്നു. പക്ഷേ, ആര്ക്കാണ് തുക നൽകേണ്ടത് എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് നറുക്കെടുപ്പിലൂടെ അല്ല; ലേലത്തിലൂടെയാണ്.
സാധാരണ ലേലത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ തുക പറയുന്നവർക്കാണ് സാധനം ലഭിക്കുക. എന്നാൽ ലേലക്കുറിയിൽ അതിന്റെ വിപരീതമാണ് നടക്കുന്നത്. ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ തുക സ്വീകരിക്കാൻ തയ്യാറാകുന്ന ആളിനാണ് കുറി ലഭിക്കുന്നത്.
ഉദാഹരണത്തിന്, 20 പേർ ചേർന്ന് മാസത്തിൽ 10,000 രൂപ വീതം അടക്കുമ്പോൾ ആകെ കുറി സംഖ്യ 2 ലക്ഷം രൂപയായിരിക്കും. ഈ തുക അത്യാവശ്യമായി വേണ്ട ഒരാൾ, 'എനിക്ക് രണ്ട് ലക്ഷം പൂർണമായി വേണ്ട; 1,90,000 രൂപ കിട്ടിയാൽ മതി' എന്ന് പറയാം. മറ്റൊരാൾ, 'എനിക്ക് 1,80,000 മതി' എന്ന് പറയും. പിന്നീട് മറ്റൊരാൾ, 'എനിക്ക് 1,75,000 രൂപ തന്നാൽ മതി' എന്ന് പറഞ്ഞാൽ, ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ തുക പറഞ്ഞ ആൾക്കാണ് കുറി ലഭിക്കുക.
അങ്ങനെ, രണ്ട് ലക്ഷത്തിനു പകരം 1,75,000 രൂപ മാത്രം നൽകിയതിനാൽ ബാക്കി വരുന്ന 25,000 രൂപ കുറി നടത്തുന്ന സ്ഥാപനത്തിന് ലാഭമായി ലഭിക്കും. അടുത്ത മാസം വീണ്ടും ഇതേ രീതിയിൽ ലേലം നടക്കും. മുൻപ് കുറി ലഭിച്ച ആളെ ഒഴിവാക്കി ബാക്കിയുള്ളവരാണ് പങ്കെടുക്കുക. ഇത്തരത്തിൽ, ഒരേ സ്ഥാപനം നിരവധി ഗ്രൂപ്പുകളിലായി പല ലേലക്കുറികളും നടത്തുകയും അതിലൂടെ വലിയ സാമ്പത്തിക നേട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
കുറിയിൽ പങ്കെടുത്ത് ഒരു തുക സമാഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ ആവശ്യവും സാമ്പത്തിക അവശതയും മുതലെടുത്ത് ലാഭം ഉണ്ടാക്കുന്ന രീതിയാണ് ലേലക്കുറികളിൽ കാണപ്പെടുന്നത്. കാശിന് പകരം കാശ് കൈമാറുന്ന ഇടപാടുകളിൽ ഏറ്റക്കുറച്ചിൽ വരരുത് എന്നതാണ് ഇസ്ലാമിന്റെ അടിസ്ഥാന വീക്ഷണം. എന്നാൽ, ആ കാശ് ഉപയോഗിച്ച് വ്യാപാരം നടത്തുകയോ കൂട്ടു സംരംഭങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിച്ച് ലാഭനഷ്ടങ്ങൾ പങ്കിടുകയോ ചെയ്യുന്നത് അനുവദനീയമായ രീതിയാണ്.
ലേലക്കുറിയിൽ സംഭവിക്കുന്നത്, അംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് തുക സമാഹരിച്ച് അതേ അംഗങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചുനൽകുന്ന പ്രക്രിയയ്ക്കിടയിൽ, സാമ്പത്തികമായി ഏറ്റവും ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള വ്യക്തിയുടെ അവസ്ഥ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നതാണ്. കൂടുതൽ അത്യാവശ്യമുള്ള വ്യക്തി, തനിക്ക് ലഭിക്കേണ്ട തുകയിൽ കൂടുതൽ കുറവിന് തയ്യാറാകുമ്പോൾ, ആ കുറവാണ് നടത്തിപ്പുകാരന്റെ ലാഭമായി മാറുന്നത്.
പേരിൽ ലേലം എന്നാണെങ്കിലും, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇതിന് ടെൻഡറിന്റെ സ്വഭാവമാണുള്ളത്. കാരണം, ഏറ്റവും കൂടുതൽ തുക പറയുന്നവർക്കല്ല, ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ തുകക്ക് സമ്മതിക്കുന്നവർക്കാണ് കുറി ലഭിക്കുന്നത്. ഒരു കുറിയിൽ ലഭിക്കാവുന്ന പരമാവധി തുകയെയാണ് “സല:” എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഒരു ലക്ഷം രൂപ മുതൽ പത്ത്, ഇരുപത്, അൻപത് ലക്ഷം രൂപ വരെ സലയുള്ള കുറികൾ കേരളത്തിൽ തന്നെ പല സ്ഥാപനങ്ങളും നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. സാമ്പത്തിക ചൂഷണത്തിന് പുറമേ, കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കാനും നിയമവിരുദ്ധ ഇടപാടുകൾക്കുമായി ഇത്തരം ലേലക്കുറികൾ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന ആരോപണങ്ങളും അധികാരികളുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ഉയരാറുണ്ട്. ആവശ്യക്കാരുടെ ബുദ്ധിമുട്ടിനെ ലാഭത്തിനുള്ള ഉപാധിയാക്കുന്ന ഇത്തരം ചൂഷണ രീതികളെ ഇസ്ലാം ശക്തമായി എതിർക്കുന്നു. ഇതാണ് സമ്പത്തുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറിയുടെ സ്വഭാവം.
ഇനി സമ്പത്തോ ധനമോ ഉൾപ്പെടാത്ത കുറികളുടെ സ്വഭാവം നോക്കാം:
ഇസ്ലാമിക കർമശാസ്ത്രത്തിൽ, ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ തർക്കപരിഹാരത്തിനോ അവകാശ നിർണ്ണയത്തിനോ വേണ്ടി നറുക്കെടുപ്പ് നടത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടെ ലക്ഷ്യം സാമ്പത്തിക ലാഭമോ നഷ്ടമോ അല്ല. മറിച്ച്, ഒരുപോലെ അർഹതയുള്ള ആളുകളിൽ നിന്ന് ഒരാളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക എന്നതാണ്.
ഉദാഹരണത്തിന്, സ്ഥാനത്തിനോ ചുമതലയ്ക്കോ ഒരുപോലെ യോഗ്യതയുള്ള നിരവധി ആളുകൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ, ആരെയാണ് ആ സന്ദർഭത്തിൽ പരിഗണിക്കേണ്ടത് എന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ കുറിയെടുക്കാം. എല്ലാവരുടെയും പേരുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി നറുക്കെടുപ്പ് നടത്തുകയും, ആരുടെ പേരാണോ നറുക്കിൽ വരുന്നത് ആ വ്യക്തിക്ക് ആ അവസരത്തിൽ മുൻഗണന ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും.
എന്നാൽ, കുറിയെടുക്കാതെ തന്നെ ആളുകൾ തമ്മിൽ ആലോചിച്ച് പരസ്പര ധാരണയിൽ എത്താൻ കഴിയുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, നറുക്കെടുപ്പിന്റെ ആവശ്യമില്ല. പ്രശ്നം സൗഹൃദപരമായി പരിഹരിക്കാനാകുന്നുവെങ്കിൽ അതാണ് കൂടുതൽ ഉചിതം. അതുകൊണ്ട്, മറ്റൊരു മാർഗത്തിലൂടെയും തർക്കം പരിഹരിക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിലാണ് അവസാന മാർഗമായി നറുക്കെടുപ്പിലൂടെ തീരുമാനം കൈക്കൊള്ളാൻ ഇസ്ലാം നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്.
നറുക്കെടുപ്പിലൂടെ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ ഇസ്ലാം നിർദ്ദേശിക്കുന്ന ചില സന്ദർഭങ്ങൾ പരിശോധിക്കാം:
1) ബാങ്ക് വിളിക്കാനുള്ള അവകാശം നിർണ്ണയിക്കൽ:
ബാങ്ക് വിളിക്കൽ ഇസ്ലാമിൽ അത്യന്തം ശ്രേഷ്ഠമായ ഒരു ആരാധനാകർമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഒരു നിസ്കാരത്തിന്റെ ബാങ്ക് വിളിക്കാനായി ഒന്നിലധികം ആളുകൾ ആവേശത്തോടെയും മത്സരബുദ്ധിയോടെയും മുന്നോട്ടുവരുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകാം.
സാധാരണയായി, വിജ്ഞാനം, പ്രായം, ശബ്ദത്തിന്റെ വ്യക്തതയും സൗന്ദര്യവും തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ പരിഗണിച്ചാണ് ഒരാളെ ബാങ്ക് വിളിക്കാനായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. എന്നാൽ മുന്നോട്ടു വരുന്ന എല്ലാവരും ഈ ഗുണങ്ങളിൽ ഏകദേശം തുല്യ നിലവാരം പുലർത്തുന്നവരായാൽ, ആരെയാണ് ആ സമയത്ത് ബാങ്കിനായി പരിഗണിക്കേണ്ടത് എന്ന് നറുക്കെടുപ്പിലൂടെ തീരുമാനിക്കാം. ഇവിടെ കുറിയുടെ ലക്ഷ്യം ലാഭമോ നേട്ടമോ അല്ല; മറിച്ച് തർക്കമില്ലാതെ നീതിപൂർവ്വം ഒരാളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക എന്നതാണ്.
2) നികാഹ് നടത്താനുള്ള അവകാശം നിർണ്ണയിക്കൽ:
ഒരു പെൺകുട്ടിയുടെ പിതാവും പിതാമഹനും ഇല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ, അവളുടെ നിക്കാഹ് നടത്താനുള്ള അവകാശം അടുത്ത ബന്ധുക്കൾക്ക് ലഭിക്കും. സഹോദരന്മാരോ പിതൃസഹോദരന്മാരോ ഒരിലധികം പേർ ഉണ്ടാകുകയും, ഓരോരുത്തരും നിക്കാഹ് നടത്തി കൊടുക്കാനുള്ള അവകാശവാദവുമായി മുന്നോട്ടുവരികയും ചെയ്താൽ തർക്കസാധ്യത ഉണ്ടാകാം.
ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ബന്ധുക്കൾ തമ്മിൽ പരസ്പര ധാരണയിലെത്താൻ കഴിയാത്തപക്ഷം, ആരാണ് നിക്കാഹ് നിർവഹിക്കേണ്ടത് എന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ നറുക്കെടുപ്പ് നടത്താം. നറുക്കെടുപ്പിൽ ആരുടെ പേരാണോ വരുന്നത്, ആ വ്യക്തിക്കായിരിക്കും ആ നിക്കാഹ് നടത്തി കൊടുക്കാനുള്ള അർഹത ലഭിക്കുക.
3) യാത്രയിൽ കൂടെ പോകേണ്ട ഭാര്യയെ തിരഞ്ഞെടുക്കൽ:
ഒന്നിലധികം ഭാര്യമാരുള്ള ഒരാൾ യാത്ര പോകുമ്പോൾ, ഈ യാത്രയിൽ ആരെയാണ് കൂടെ കൊണ്ടുപോകേണ്ടത് എന്ന് തീരുമാനിക്കേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടാകാം. എല്ലാവർക്കും തുല്യ അവകാശമുള്ളതിനാൽ, ഒരാളെ മാത്രം സ്വമേധയാ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് മറ്റുള്ളവർക്കിടയിൽ അതൃപ്തിക്ക് ഇടയാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ നീതിയും സമത്വവും പാലിക്കുന്നതിനായി നറുക്കെടുപ്പ് നടത്താൻ ഇസ്ലാം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. നറുക്കെടുപ്പിൽ ആരുടെ പേരാണോ വരുന്നത്, ആ ഭാര്യയ്ക്കായിരിക്കും ആ യാത്രയിൽ ഭർത്താവിനോടൊപ്പം പോകാനുള്ള അവസരം ലഭിക്കുക. പിന്നീട് മറ്റൊരു യാത്ര വരുമ്പോൾ, മുമ്പ് കൂടെ പോയ ഭാര്യയുടെ പേര് ഒഴിവാക്കി ബാക്കിയുള്ളവരിൽ വീണ്ടും നറുക്കെടുപ്പ് നടത്തും. ഇങ്ങനെ എല്ലാവർക്കും തുല്യമായി അവസരം ലഭിക്കുന്നതുവരെ ഈ രീതി തുടരാം.
4) പൊതു ജല ടാപ്പിലെ മുൻഗണന നിർണ്ണയിക്കൽ:
പൊതു ഇടങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന വെള്ളം കുടിക്കാനുള്ള ടാപ്പിൽ നിന്ന് ഒരേ സമയത്ത് ഒന്നിലധികം ആളുകൾ വെള്ളം കുടിക്കാൻ എത്തിച്ചേരുകയും, ഒരേസമയം ഒരാൾക്ക് മാത്രം ഉപയോഗിക്കാനാവുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്താൽ, ആദ്യം ആരാണ് വെള്ളം കുടിക്കേണ്ടത് എന്ന് തീരുമാനിക്കേണ്ട സാഹചര്യം വരാം.
ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ, പരസ്പര ചർച്ചയിലൂടെ ഒരു തീരുമാനത്തിലെത്താൻ കഴിയുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതാണ് ആദ്യം ചെയ്യേണ്ടത്. എന്നാൽ, അതിന് സാധിക്കാതെ തർക്കസാധ്യത നിലനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ, എല്ലാവരുടെയും പേരുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി നറുക്കെടുപ്പ് നടത്താം. നറുക്കിൽ ആരുടെ പേരാണോ വരുന്നത്, അവർക്ക് ആദ്യം വെള്ളം കുടിക്കാനുള്ള അവസരം നൽകും. ആവശ്യമെങ്കിൽ ഇതേ രീതിയിൽ തുടർച്ചയായി നറുക്കെടുത്ത് പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാവുന്നതാണ്.
അതേസമയം, കൂട്ടത്തിൽ ഒരാൾക്ക് അതിയായ ദാഹമുണ്ട് എന്ന് പറഞ്ഞ് മുന്നോട്ടുവരുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, കൂടുതൽ ആവശ്യമുള്ള ആ വ്യക്തിക്ക് മുൻഗണന നൽകണം എന്നാണ് ഇസ്ലാമിക നിയമം നിർദ്ദേശിക്കുന്നത്.
മനുഷ്യർ എല്ലാവരും വെള്ളം കുടിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ, ഇനി മൃഗങ്ങളിൽ ഏതിനാണ് ആദ്യം വെള്ളം നൽകേണ്ടത് എന്നതിലും സമാനമായ രീതിയിൽ നറുക്കെടുപ്പ് നടത്താമെന്ന് കർമശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിലൂടെ, ചെറിയ കാര്യങ്ങളിലുപോലും സുതാര്യതയും നീതിബോധവും ഉറപ്പാക്കാൻ ഇസ്ലാമിക നിയമങ്ങൾ എത്ര സൂക്ഷ്മമായി ശ്രദ്ധ ചെലുത്തുന്നുവെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.
5) കളഞ്ഞുകിട്ടിയ കുട്ടിയെ വളർത്താനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം നിർണ്ണയിക്കൽ:
രക്ഷിതാക്കൾ ആരെന്നറിയാത്ത ഒരു കുട്ടിയെ കളഞ്ഞുകിട്ടിയാൽ, കുട്ടിയുടെ സംരക്ഷണം സമൂഹത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമായി മാറുന്നു. കുട്ടിയെ ശരിയായ രീതിയിൽ വളർത്താൻ കഴിവുള്ളവരുടെ കൈകളിലേക്ക് ഏൽപ്പിക്കേണ്ടത് ഒരു പൊതുബാധ്യതയായാണ് ഇസ്ലാം കാണുന്നത്.
ഇങ്ങനെ ഒരു കുട്ടിയെ ഏറ്റെടുത്തു വളർത്താൻ ഒന്നിലധികം ആളുകൾ സന്നദ്ധരായി മുന്നോട്ടുവരുന്ന സാഹചര്യം വന്നാൽ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയും സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളും കുട്ടിയെ പരിപാലിക്കാനുള്ള കഴിവും ആദ്യം പരിഗണിക്കപ്പെടും. എന്നാൽ, മുന്നോട്ടുവന്ന എല്ലാവരും ഈ കാര്യങ്ങളിൽ ഏകദേശം തുല്യ നിലവാരത്തിലുള്ളവരാണെങ്കിൽ, ആരെയാണ് കുട്ടിയുടെ സംരക്ഷണ ചുമതല ഏൽപ്പിക്കേണ്ടത് എന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ നറുക്കെടുപ്പ് നടത്താം. ഇവിടെയും നറുക്കെടുപ്പിന്റെ ലക്ഷ്യം, ആരെയും അവഗണിക്കാതെയും തർക്കങ്ങൾക്ക് ഇടവരുത്താതെയും നീതിപൂർവ്വമായ രീതിയിൽ ഒരാളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക എന്നതാണ്.











