ഇസ്ലാമിക പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമം, പരേതനായ വ്യക്തിയുമായി ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ബന്ധുക്കൾക്കുള്ള കുടുംബപരമായ അടുപ്പത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
പരേതന്റെ ഏതെങ്കിലും ബന്ധുക്കൾ സാമ്പത്തികമായി അവശരാണോ, കടബാധ്യതയിലേണോ, ദാരിദ്ര്യത്തിൽ കഴിയുന്നവരാണോ എന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവകാശത്തിൽ വർധനവ് നൽകുകയോ, സമ്പന്നനായ മറ്റൊരു അവകാശിയുടെ ഓഹരിയിൽ കുറവ് വരുത്തുകയോ ചെയ്യുന്ന രീതിയല്ല ഇവിടെയുള്ളത്. മറിച്ച്, പരേതനുമായി ബന്ധത്തിന്റെ അടുപ്പം എത്രത്തോളമാണോ, അതിനനുസരിച്ചാണ് അവകാശവിഹിതത്തിൽ വ്യത്യാസം വരുന്നത്.
ഉദാഹരണത്തിന്, ആൺമക്കൾ പോലുള്ള ഒരേ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട അവകാശികൾ കൂടുതൽ ആളുകളാണെങ്കിൽ, ആ വിഭാഗത്തിന് ലഭിക്കുന്ന ഓഹരി പരേതന്റെ സ്വത്തിലെ പ്രധാന വിഹിതമായിരിക്കുമ്പോഴും, കൂടുതൽ ആളുകൾക്കിടയിൽ വിഭജിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ ഓരോ വ്യക്തിക്കും ലഭിക്കുന്ന വിഹിതം കുറയാം. പരേതന് പത്തോ അതിലധികമോ മക്കളുള്ള സാഹചര്യം ഇതിന് ഉദാഹരണമാണ്.
ഇനി, മുമ്പേ മരണപ്പെട്ട മകന്റെ മക്കളുടെ അവകാശത്തെക്കുറിച്ച് നോക്കാം. പരിഷ്കരണവാദികളിൽ നിന്ന് നിരന്തരം വിമർശനങ്ങൾ ഉയരുന്ന ഒരു വിഷയമാണിത്. പരേതന് സ്വന്തം ആൺമക്കൾ ഇല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ, മുമ്പേ മരണപ്പെട്ട മകന്റെ ആൺമക്കൾക്ക് പിന്തുടർച്ചാവകാശം ലഭിക്കും. മകന്റെ പെൺമക്കൾക്കും അവകാശമുണ്ടാകും. എന്നാൽ, പരേതന് സ്വന്തം പെൺമക്കൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് രണ്ടോ അതിലധികമോ പെൺമക്കൾ ഉണ്ടായാൽ, മകന്റെ പെൺമക്കൾക്ക് അവരുടെ കൂടെ സഹോദരന്മാർ ഇല്ലാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ അവകാശം ലഭിക്കാതിരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
അതുപോലെ, പരേതന്റെ സ്വന്തം ആൺമക്കൾ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, മുമ്പേ മരണപ്പെട്ട മകന്റെ ഇപ്പോൾ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന മക്കൾക്ക് അവകാശം ലഭിക്കുകയില്ല. കാരണം, മകന്റെ മക്കളേക്കാൾ പരേതനുമായി കൂടുതൽ അടുപ്പവും മുൻഗണനയും ഉള്ളത് നേരിട്ടുള്ള മക്കൾക്കാണ്.
മക്കളും മകന്റെ മക്കളും ഒരേ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട അവകാശികളായതിനാൽ, ആൺമക്കൾ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ മകന്റെ മക്കൾ തഴയപ്പെടുന്നു. ഇത്, പിതാവ് ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ പിതാമഹന് അവകാശം ലഭിക്കാത്തതുപോലെയാണ്.
ഈ നിയമത്തെ ഇസ്ലാമിക പിന്തുടർച്ചാവകാശത്തിലെ ഒരു ന്യൂനതയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നത്, ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനതത്വങ്ങൾ ശരിയായി മനസ്സിലാക്കാത്തതുകൊണ്ടാണ്. എന്നാൽ, പിന്തുടർച്ചാവകാശം ലഭിക്കാത്ത ഈ പേരമക്കൾ പിന്നീട് സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടുകളാൽ സാമൂഹിക പ്രശ്നമായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, അതിനുള്ള പരിഹാര മാർഗങ്ങളും ഇസ്ലാമിക സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയിൽ തന്നെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
(1) വസ്വിയ്യത്ത് (ഇഷ്ടദാനം)
ഒരു വ്യക്തി മരണപ്പെട്ടശേഷം, മുമ്പേ മരണപ്പെട്ട മകന്റെ മക്കൾ സാമ്പത്തികമായി ബുദ്ധിമുട്ടിലാകുമെന്നു തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ, അവർക്കുവേണ്ടി തന്റെ സമ്പത്തിന്റെ മൂന്നിലൊന്നിൽ കവിയാത്ത ഭാഗം വസ്വിയ്യത്ത് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ഇതേ രീതിയിൽ, ദത്തെടുത്ത് വളർത്തിയ കുട്ടികൾക്കും സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വത്തിനായി വസ്വിയ്യത്തിലൂടെ സഹായം നൽകാം.
(2) സകാത്തും ഐച്ഛിക ദാനങ്ങളും
സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ട്, പട്ടിണി, രോഗം, കടബാധ്യത തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽ കഴിയുന്നവരെ സഹായിക്കുന്നതിനായി നിർബന്ധ സകാത്തും സുന്നത്തായ ദാനധർമ്മങ്ങളും ഇസ്ലാം നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
(3) അത്യാവശ്യഘട്ടങ്ങളിലെ സഹായ ബാധ്യത
സമൂഹത്തിൽ ആരെങ്കിലും സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ടിൽ അകപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടാകുമ്പോൾ, അവരെ സഹായിക്കുന്നത് സമൂഹത്തിലെ സമ്പന്നരുടെ നിർബന്ധ ബാധ്യതയാണെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഇത്തരത്തിലുള്ള സാമൂഹിക സുരക്ഷാ മാർഗങ്ങൾ എല്ലാം അവഗണിച്ചുകൊണ്ട്, ഇസ്ലാമിക പിന്തുടർച്ചാവകാശ നിയമത്തിനെതിരെ മാത്രം വിമർശനം ഉന്നയിക്കുന്നത് യുക്തിസഹമല്ല.
